Skip to content
نقد فیلم نفرین

نقد فیلم نفرین(ناصر تقوایی – 1352) – (زمینی که بایر می ماند)

زمان مطالعه: 4 دقیقه

فیلم نفرین اقتباسی از داستان باتلاق، نوشته «میکا والتاری» است. قصه از جایی شروع می‌شود كه يك پيرمرد الكلي عقل باخته كه زندگي پر رخوتی دارد، درهيبت يك عرب ظاهراً مقتدر مرفه اما ناتوان ظاهر می‌شود درحالی‌که او دچار ناتواني جنسي است و يك عياش ملاك زاده است، پيرمرد دائم‌الخمر در این تبعيد ناخواسته‌اش شمايلي از همان سرهنگ بازنشسته ماليخوليايي است که در فیلم آرامش در حضور دیگران از ناصر تقوایی به یاد داریم، مرد مفلوكي كه هنوز با توهم این‌که او رئيس خانه است زندگی‌اش را می‌گذراند. زن جواني دارد اما به خاطر مشکلات جنسی که او دارد منجر به‌تنهایی زن گشته است. روزی يك كارگر نقاش ساختمان از آبادان به جزيره مينو می‌آید به سفارش ارباب كه خانه آن‌ها را رنگ‌آمیزی كند، در بدو ورود كارگر جوان اتاقي كه براي اسكانش در نظر گرفته‌شده از پشت میله‌های پنجره به دريا و عبور آرام کشتی‌ها چشم می‌دوزد، اين احساس اسارت ناخواسته او و قصه جديد زندگی‌اش را مخاطب از همین حالا در چشمانش می‌تواند مشاهده كند.

مرثیه‌ای برای رؤیا

داستان عشق نافرجامی كه هر سه را در برمی‌گیرد. شوهری كه ناتوان جنسي دارد، زني كه يك زندگي عاشقانه می‌خواهد و جوان سرزنده‌ای که می‌تواند منجی زن شوهردار باشد! و درنهایت پیرمردی كه در خانه آن‌ها وظیفه دارد اوضاع خانه و مزرعه را رونق دهد. نگاهی که تشبیه به درون زن دارد، همان وضعیت روحی که برای او حادث‌شده و امیدی که در دل دارد تا روزی وجود لایزرع خود را همچون کشت زار و مزرعه آباد ببیند. مردی كه براي مرمت خانه استخدام می‌شود نمادِ طبقه كارگر و زحمتکش است بقول زن اگر آنجا بماند می‌تواند اين خانه خرابه را آباد كند (استعاره از خانۀدل) او ازنظر جسماني قوي و سالم است می‌تواند موجب شکوفایی زن شود و طعم عشق وزندگي و جواني را به او بچشاند، درست برعكس شوهر زن كه طبقه زوال اشرافيت را نمايندگي می‌کند. او عقيم است دائم الكل استفاده می‌کند و در یک کلمه فاسد است. چيزي از معنای عشق و رابطه زناشويي نمی‌داند؛ و زن او كه حتی اجازه نمی‌دهد به اتاقش بيايد. خود اتاق مجزایی دارد که درودیوار اتاقش را عکس‌های پورنو گرافی گرفته است، که اشاره به اختلالی در درون او دارد. کم‌کم تنهايي زن و ضعف‌هایی كه در روح و جسم زن قرار می‌گیرد پوچ بودن در این زندگي، او را به كارگر جوان نزديك می‌کند. که سراسر عطش و حرارت درونی او را سکینه دهد؛ اما سرانجام مرد كه خود را از داشتن زنش محروم می‌بیند، با تفنگ اجدادش كارگر را به قتل می‌رساند! و زن به‌تلافی، شوهرش را از پا درمی‌آورد؛ و بر جسد هردو زاري می‌کند آشكار است كه يك مثلث عشقي نامتعارف رانشان می‌دهد؛ که چون کلافی سردرگم می‌ماند مرثیه زن بروی جسد شوهرش نشان از غفلت خود او هم دارد که می‌توانست از ابتدا رفتار بهتری با او داشته باشد.

نقد فیلم نفرین

فیلم درباره عشق نیست

فيلم درباره عشق نيست به مضمون تقدير و سرنوشت نا گریز انسان‌ها پرداخته است و اين را می‌خواهد نشان دهد كه هرچه مربوط به گذشته است اسمش را جبر و هرچه كه به آينده مربوط می‌شود ازنظر ما اختيار است. مادر واقع با زنی نجيب روبرو می‌شویم، كه عشق و جوانی را ازدست‌داده است اما او واقعاً عاشق اين مرد بوده و روزی با او ازدواج‌کرده است اما بعدها دچار يك زندگي فئودالي شده ولي براي ادامه زندگي نياز به يك مرد دارد نه يك ارباب اما واقعاً زن نماينده چيست؟ نماينده آينده زوایایی، مثل زمين منتهي زميني كه براي اين بتواند برود بايد شخم زده شود چيزي كه بعد از تماشاي فيلم در ذهن ته‌نشین می‌شود گرما، بدن‌های عرق كرده وكشش جسماني بين آدم‌هاست فضا گرم و بوي جنوب با درختان نخل و صدای بوق کشتی‌ها و تمام اتفاقاتي كه دريك محيط بسته می‌گذرد (از موتیف‌های فیلم‌های ناصر تقوایی در سایر کارهایش است که از زیست و خواستگاه او اشاره دارد) و البته ناگفته نماند كه اين رابطه قراراست چيزي فراتر از معناي رابطه سه آدم برچيزي علاوه بر این رابطه خصوصي دلالت كند، بر يك موقعيت سياسي و تاريخي كه فیلم‌ساز تلويحاً به ما می‌گوید همان موقعيت جامعه است، درزمان ساخت فيلم نفرين رنگ و بوي جنوبي دارد گرماي طاقت‌فرسای هوا كه در ضمن برجوشش ميل جسماني حبس شده است شخصیت‌های فيلم كه انگار به شكل قطره‌های عرق برتن ظاهر می‌شود و حرکت مدام بادبزن‌ها راهي است براي فرار آن‌ها گويي دارند از يك اسارت فرار می‌کنند فيلم دريك جزيره متروك وبرت ساخته‌شده است كه به‌شدت همان‌طور كه قبلاً هم اشاره شد ماليخوليايي و اندوهگین است.

نقد فیلم نفرین

اما واقعاً چرا قهرمان‌های قصه آدم‌هایی هستند كه به ته بن‌بست زندگي خود رسیده‌اند با واقعیت اطراف خود ارتباطي ندارند و از رسم و رسومات اجتماع به دور شده‌اند ورود يك فرد جديد به اين خانه كه تجسمي از شور و بدويت و جسمانيت است و اما مردِ خانه كه دائم‌الخمر بوده و روز و شب ديگر معنايي برايش ندارد زن جوانش را كه هرروز برکنارش بوده اما انگار كه نبوده است چه چيزي باعث می‌شود بدگماني و عقده‌های ناشي از ناتواني جنسيش در برقراري رابطه با همسرش شكل مي گيرد و انحراف اميالش به خود ارضايي كار او را به جنوني تمام‌عیار برساند و به‌موازات خانه نونوار شدن اين زوج حريم معنوي آن‌ها دچار شكافي عميق و تزلزل می‌شود، كه به دنبال آن فروپاشي و نابودی را همراه دارد گرچه اين فيلم با استقبال زيادي روبرو نشد اما فيلم ارزش‌های مستقل خود را هنوز حفظ كرده است و اگر از بعد جامعه‌شناسی به آن بپردازيم به مسائل ازلي و ابدي چون تقدير و سرنوشت سرشت و فطرت ابعاد فلسفي انسان و شکل‌گیری جامعه می‌پردازد. زن تمام عقده‌هایی كه از مرد خانه‌اش دارد اما يك محبت انسان گرايانه در اوست كه باعث می‌شود براي همسرش دلسوزي كند و اينجا از یک معماري تمثيلي و دلالت‌های تاريخي كلام به‌قدری دور می‌شود و يك درام ملموس انساني نزدیک‌تر می‌شود نفرين درواقع نقد گزنده‌ای است بر بورژوازی كه هيچ خاصيتي براي جامعه ندارد و تنها هنرش اين است كه خون جامعه را می‌مکد و مردم را در زنداني بزرگ اسير می‌کند.

نقد فیلم نفرین
0 0 رای ها
امتیاز مقاله

بخش نظرات 

مشترک
ابلاغ از
guest
0 کامنت
بازخورد
دیدن همه کامنت ها