Skip to content
تاریخچه انیمیشن

تاریخچه انیمیشن – بخش اول – (جهانی در حرکت)

زمان مطالعه: 3 دقیقه

وقتی در مورد پویانمایی صحبت می‌کنیم، منظورمان تصاویری است که تکان می‌خورند، اشیایی که حرکت می‌کنند، بازی‌های کامپیوتری یا حتی جلوه‌های ویژه‌ی سینمایی است. برخی قدمت انیمیشن یا همان پویانمایی را صدسال می‌دانند و برخی پنج هزار سال اما می‌توان گفت؛ انسان هزاران سال فکر کرد تا در صدسال اخیر به انیمیشن، با تصوری که ما امروزه از آن داریم، رسید. ما انسان‌ها در کودکی، اشیاء اطراف خود را بی‌جان تصور نمی‌کنیم، حتی ممکن است تصور کنیم زمانی که به آن‌ها نگاه نمی‌کنیم، آن‌ها شروع به حرکت می‌کنند و زمانی که رو برمی‌گردانیم و نگاهشان می‌کنیم، از حرکت بازایستند. فقط  بعضی از انسان‌ها این  تصورات را با خود به سنین بالاتر می‌برند و این حسرت را تبدیل به صنعت انیمیشن  یا پویانمایی که امروزه شاهد آن هستید، می‌کنند. شاید اولین انیمیشن جهان هم از همین حسرت حرکت دادن و جان بخشیدن خلق‌شده باشد.

باعث افتخار است که اولین انیمیشن دنیا در سرزمین ایران و در حدود هزاره سوم پیش از میلاد مسیح خلق‌شده است. این انیمیشن در دوران مفرغ، در شهر سوخته سیستان که در ۵۶ کیلومتری شهر زابل است، توسط هنرمندی گمنام بر روی جامی سفالین نقش بسته است. در این دوره انسان یکجانشین شده، اولین شهرها به وجود آمدند و کشاورزی و دامداری نقش عمده‌ای در حیات بشر داشته است. ارتفاع این جام سفالین ده سانتیمتر است، دهانه‌ی آن هشت سانتیمتر قطر دارد و روی  پایه‌ای استوانه‌ای قرار دارد . این جام دارای نقوشی قرمزرنگ با ویژگی‌های خاصی بر روی بدنه‌اش است، که  تعجب همه‌ی باستان شناسان را برانگیخته. این جام دارای پنج نقش از یک بز است که حرکت او به‌سوی درخت و تغذیه از برگ درختان را به تصویر کشیده است

تاریخچه انیمیشن

جام سفالین شهر سوخته ، سیستان و بلوچستان، هزاره سوم پیش از میلاد مسیح

در این تصاویر نه‌تنها بز به سمت درخت حرکت می‌کند، بلکه جهش آن و پریدن بز روی برگ درختان کاملاً دیده می‌شود. بز در تصویر اول، جلوی درخت ایستاده، در تصویر دوم آماده پرش است، در تصویر سوم به سمت درخت پریده و در تصاویر چهارم و پنجم روی شاخه قرارگرفته و در و در جهش پایانی از درخت تغذیه می‌کند که با چرخاندن جام می‌توان نظاره‌گر نخستین انیمیشن دنیا بود. تیم کاوش سید منصور سید سجادی در سال ۱۳۷۶ موفق به کشف جامی سفالین در منطقه شهر سوخته شد. به گفته‌ی این باستان‌شناس، در دوره‌های پیش‌ازتاریخی، تاکنون چنین تصاویری دیده نشده و برای اولین‌ بار بود که به این تصویر در شهر سوخته برخورد کردیم. در بسیاری از ظروف، اشکالی را نظیر ماهی و بز می‌‌‌بینیم که تنها تکرار شده‌اند، اما حرکتی در آن‌ها دیده نمی‌شود. می‌توان گفت این نقش، قدیمی‌ترین ایده‌ی مردمان باستان برای ارائه «تصویر متحرک» و به تعبیر امروزی «انیمیشن» است. عده‌ای اعتقاددارند كه نقوش این ظرف سفالینه بیانگر یک داستان زیبای باستانی ایرانی با نام «درخت آسوریك» است.

قصه درخت آسوریك و رقصنده

پای‌کوبی روی سفالینه‌ها و صراحی‌ها، همگی از خصلت‌های پازن ایرانی‌اند. پازن بُز بومی ایران، اولین حیوانی است كه ایرانیان نه هزار سال پیش اهلی‌اش كردند و از كوه و صخره به خانه و كاشانه آوردند. بز كوهی نماد چالاكی، آفرینندگی و سرشت مردانه بوده و هزاران سال در هنر و ادب ایران پا كوبیده. در داستان درخت آسوریك، درخت سرزمین سورستان ، درخت به بز فخر می‌فروشد كه من از تو برترم؛ از میوه‌های من، شاهان و از سایه‌ام، شهریاران و از شاخه‌هایم، پرندگان استفاده می‌کنند و چنین و چنانم. بز چالاك هم تا حرف‌های درخت تمام نشده، آن طور كه بر روی سفال شهر سوخته و در پنج فریم نشان داده‌شده، می‌پرد و برگ‌های درخت را می‌خورد. هنرمندان شهر سوخته با نقاشی متحرک منظومه‌ی درخت آسوریك، ایرانیان را مالك اولین پویانمایی دنیا كردند. این‌که چرا تقربیاً ۹۰ درصد نقوش سنگ نگاره‌های ایران بز كوهی است. قسمت اصلی آن به اسطوره‌ها، فرهنگ، دین و اعتقادات مردم باستان ایران زمین مربوط می‌شود.این حیوان در سمبل‌های صنایع دستی و تزیینی ایرانی، نشان و پیام آن «آب، باران، فراوانی نعمت، نگهبانی ماه، نگهبان و ناجی مشی و مشیانه» است.این جام هم اکنون در موزه ایران باستان نگهداری می‌شود. باستان شناسان با پیاده کردن تصاویر برروی کاغذ توانستند فیلمی بیست ثانیه‌ای از کهن ترین انیمیشن جهان تهیه کنند. کشف این ظرف سفالی با نقوشی متفاوت و منحصر به فرد نشان از حضور مردمانی باهوش و خلاق در پنج هزار سال پیش در جنوب شرفی ایران دارد.

تاریخچه انیمیشن
2.3 3 رای ها
امتیاز مقاله

بخش نظرات 

مشترک
ابلاغ از
guest
2 کامنت
جدیدترین ها
قدیمی بیشترین امتیاز
بازخورد
دیدن همه کامنت ها
امیرعباس
امیرعباس
4 روز پیش

بسیار عالی و جالب بود.. نشان از فرهنگ و تمدن غنی وقدیمی ایران زمین است

مدیریت وُپیاک
پاسخ به  امیرعباس
4 روز پیش

خوشحالیم که مورد توجه قرار گرفته